Delen:

Coronamaatregelen & kinderen

De coronacrisis is niet meer weg te denken uit het dagelijks leven in Nederland. De jeugdhulp is voor een groot deel tot stilstand gekomen en de krantenkoppen staan vol met berichten over “onzichtbare kinderen”.  In dit artikel gaat Sanne Wechgelaar, adviseur jeugd bij Langhenkel-Talenter, dieper in op de gevolgen die de coronacrisis en coronamaatregelen heeft voor kinderen, daarnaast geeft ze ook een aantal tips!

De nieuwe werkelijkheid

Door het wegvallen van de dagelijkse structuur is voor kinderen het “normale leven” weggevallen. De voorspelbaarheid is weg. Deze nieuwe situatie is vergelijkbaar met de zomervakantie, waarin er aanzienlijk meer meldingen huiselijk geweld en kindermishandeling bij Veilig Thuis binnen komen, echter komt deze situatie voor kinderen “uit het niets”. Dit kan bijvoorbeeld zorgen voor gevoelens van onzekerheid, angst en spanning. Waarom gebeurt dit alles? Waar moet ik bang voor zijn? Ga ik wel over naar de volgende groep? Wie mag ik nog zien? Word ik ziek? Worden mijn familieleden ziek of misschien zelfs erger? Allemaal vragen die zich in één keer opstapelen.

Thuisonderwijs

Anders dan bij de zomervakantie is ook de nieuwe werkelijkheid, door de coronamaatregelen, dat kinderen thuis les krijgen. Ze zijn hierin afhankelijk van hun ouders, maar ouders hebben wellicht door de nieuwe werkelijkheid een beperkte mentale ruimte. Ze zijn bijvoorbeeld te druk met hun eigen werk, leggen juist veel druk op je om goed te presteren, spreken slecht Nederlands of begrijpen de lesstof die je krijgt zelf niet. Kinderen hebben een grote loyaliteit. Ze zullen ofwel compenseren en dus heel hard werken om alles (zelf) te doen, ofwel passief en lusteloos worden, want wat heeft het voor zin als zelfs je ouders het niet interesseert of lukt? Een negatief zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen, taal-spraakstoornissen of een andere ontwikkelingsachterstand kan het gevolg zijn.

Naast het cognitieve stuk wat een school biedt, ziet ook opeens de gehele sociale interactie er anders uit. Op school rennen en vliegen ze over het schoolplein met vriendjes en vriendinnetjes. Ze lachen, dagen uit, ze maken ruzie of lossen die tussen andere kinderen op. De rol die ze in een groep van leeftijdsgenootjes hebben (en waar ze veel van leren) is nu weggevallen.  Dit kan er kinderen toe leiden dat ze zich ten opzichte van hun ouders nu ook anders gedragen. Ze luisteren bijvoorbeeld minder, zoeken de grens vaker op en geven vaker een grote mond. De uitlaatklep van school die ze nu thuis missen.

Effecten thuisonderwijs

Het niet naar school gaan heeft uiteraard ook als logisch gevolg dat kinderen meer thuis zijn en meer in contact zijn met hun gezin. Dit kan zorgen voor extra spanningen en/of ruzie met hun broertjes, zusjes of ouders. Het is niet moeilijk om te zien dat alle zes vormen van kindermishandeling hier op de loer liggen. Net even vaker een “onaardige” opmerking, uren achter de tablet, of geschreeuw in huis. Hierdoor kunnen kinderen zich anders gaan gedragen en bijvoorbeeld meer agressief, schrikachtig of juist volgzaam gedrag laten zien.

Het grote risico is ook vooral dat kinderen niet meer in het zicht van anderen zijn. Waar ze voorheen de juf, meester, familie, hulpverleners, sporttrainers en ouders van vriendjes en vriendinnetjes zagen, hebben zij nu alleen hun ouders als volwassenen om op terug te vallen. Als dit nu juist degenen zijn waardoor jouw veiligheid in het geding is, dan ontstaat er een groot probleem. Voorheen hadden de kinderen contact met mensen die konden zorgen voor extra steun, extra draagkracht en interesse. Dit is nu weggevallen, wat zorgt voor gevoelens van eenzaamheid, depressie en wantrouwen. Gelukkig is het einde van deze zorg in zicht.

Dezelfde behoeften

Iets wat in de nieuwe werkelijkheid niet veranderd is, is de behoefte van kinderen. Zij hebben nog steeds behoefte aan voorspelbaarheid, aandacht, veiligheid, betrouwbaarheid en contact met en van volwassenen. We hoeven in dit opzicht dus niets nieuws te verzinnen, slechts de vorm ervan te veranderen. Dit is ook iets waar de meesten van ons een steentje in zouden kunnen bijdragen. Maar hoe pakken we dit aan in een wereld die er zo anders uitziet dan voor de coronamaatregelen? Onderstaand heb ik een aantal tips neergezet om daarbij te helpen.

1. Maak contact en wees bereikbaar.

Dit kan via de telefoon, beeldbellen, Whatsapp, Instagram e.d. Ook een gesprek door de ruiten thuis of met een wandeling waarin je de 1,5 meter afstand bewaart, is mogelijk. Sluit hierin aan bij de belevingswereld van het kind, waar kun je hem of haar treffen? Kinderen hebben een volwassene nodig die de nieuwe situatie aan hen uit kan leggen en hen gerust kan stellen. Hierover heb ik een eerder artikel geschreven: Woorden voor kinderen, maar ook het NJI heeft hier een speciale pagina voor ingericht[1].

2. Aandacht voor het dagelijks leven

Zorg bijvoorbeeld voor een schema (welke je eventueel kunt maken met het kind zelf) voor de dagstructuur. Dit geeft voorspelbaarheid, duidelijkheid en verlaagt de stress van een kind.

3. Zorg voor draagkracht en zoek naar hulpbronnen in het eigen netwerk.

Maak bijvoorbeeld ook een “plezierplan” waarin je beschrijft welke dingen er nog steeds gedaan kunnen worden waar een kind plezier aan beleeft of met welke leuke mensen het kind nog steeds contact kan hebben. Is er onvoldoende netwerk, zoek dan naar vrijwilligersinitiatieven bijvoorbeeld via het jeugdteam van de gemeente.

4. Wees duidelijk over de hulplijnen die een kind heeft.

Denk bijvoorbeeld aan een familielid, de hulpverlener zelf, het jeugdteam van de gemeente, de huisarts, Veilig Thuis, de kindertelefoon of de informatiepagina van het klokhuis. Weet ook dat er in uitzonderingsgevallen toch opvang of school geregeld kan worden Hoe meer mensen er om een kind heen staan, hoe meer mensen het kind heeft om zijn of haar zorg mee te delen.

5. Zorg voor veiligheid en werk samen.

Welke mensen om het kind heen kun je benaderen om je zorg te delen? Let op signalen van onveiligheid en kom in actie, indien nodig. Hierin kun je de meldcode[2] als leidraad nemen.

Meer informatie of advies nodig?

Voor vragen of een gesprek over Kinderen & coronamaatregelen kan je uiteraard altijd contact opnemen met de adviseurs van Langhenkel-Talenter. Je kan je ook aanmelden voor onze Webinars. Op 14 mei staat deze in het teken van signaleren, voorkomen van kindermishandeling en hoe te handelen bij kindermishandeling. Op 28 mei is er aandacht voor familie- en netwerkparticipatie en op 4 juni staat vraagverheldering centraal.

 

[1] https://www.nji.nl/coronavirus#rowIndex3

[2] https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huiselijk-geweld/meldcode

Delen:
Top